Εισβολικά είδη και επιπτώσεις στη γεωργία

ακμαίο του Aleurocanthus spiniferus

Με αφορμή τις μεγάλες ζημιές που προκαλεί σε αρκετές καλλιέργειες ένα εισβολικό είδος που είναι ο μαύρος ακανθώδης αλευρώδης (Aleurocanthus spiniferus) σε εκτεταμένες περιοχές της δυτικής Ελλάδας θα θέλαμε να αναφέρουμε λίγα λόγια για τα εισβολικά είδη, το πως εισέρχονται, τι ζημιές μπορούν να προκαλέσουν και πως μπορούμε έστω και σε κάποιο βαθμό να καταπολεμήσουμε.

Με τον όρο εισβολικό είδος αναφερόμαστε σε κάθε οργανισμό(έντομα, φυτά, μικροοργανισμοί κ.α) ο οποίος δεν είναι γηγενής σε ένα οικοσύστημα και έτσι η παρουσία του σε αυτό μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο για την βιοποικιλότητα (και γενικότερα για τη σταθερότητα του)καθώς επίσης να δημιουργήσει προβλήματα στην τοπική γεωργία, ιχθυοκομία καθώς επίσης ακόμα και στην ανθρώπινη υγεία.

Myrica faya εισβολικο φυτικό είδος στη χαβάη

Τα εισβολικά είδη είναι ξένα είδη τα οποία εισέρχονται σε ένα οικοσύστημα και επειδή έχουν κάποιο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα(πχ καλύτερη αξιοποίηση πόρων) αναπτύσσονται σε τέτοιους πληθυσμούς που εξοστρακίζουν τους ανταγωνιστές-θηράματα τους μειώνοντας την βιοποικιλότητα του οικοσυστήματος. Η είσοδος των εισβολικών ειδών μπορεί να γίνει είτε από τον άνθρωπο  τυχαία(από καράβια αεροπλάνα) είτε σκόπιμα(καλλωπιστικά φυτά και άλλα).Βεβαία η είσοδος ενός εισβολικού είδους πολλές φορές προκύπτει από τις αλλαγές των περιβαλλοντικών συνθηκών οι οποίες δίνουν την δυνατότητα ανάπτυξης των εισβολικών ειδών σε περιοχές που μέχρι πρότινος δε μπορούσαν να επιβιώσουν. 

Όσον αφορά την γεωργία και γενικότερα τα φυτικά είδη, τα εισβολικά είδη που είναι πιο επικίνδυνα είναι αυτά που αποτελούν εχθρους-παθογόνα για κάποιες καλλιέργειες, είτε είναι φυτικά είδη που εξοβελίζουν άλλα πάλι φυτικά είδη(πχ υπερζιζάνια). Χαρακτηριστικό παράδειγμα  εισβολικού είδους που αποτελεί εχθρό για καλλιέργειες είναι και ο ακανθώδης αλευρώδης ο οποίος προκαλεί μεγάλες ζημιές σε διάφορα φυτά όπως λεμονιές, νεραντζιές πορτοκαλιές μηλιές και άλλα. 

Ενα μεγάλο πρόβλημα που ανακύπτει με τα εισβολικά είδη είναι το γεγονός πως επειδή ακριβώς δεν είναι γηγενή, δεν υπάρχουν πολλές φορές άλλοι οργανισμοί που να ρυθμίζουν τον πληθυσμό τους (ανταγωνιστές-θηρευτές-παράσιτα). Αν και γίνονται πολλές φορές προσπάθειες από τον άνθρωπο να αντιμετωπιστούν τα εισβολικά είδη με τη χρήση άλλων οργανισμών, η επιμέλεια για την αποφυγή της εισόδου του ξενικού είδους θα πρέπει να αποτελεί βασική προϋπόθεση προστασίας.

Κλείνοντας θα πρέπει να κάνουμε μια επισήμανση. Όλα τα εισβολικά είδη είναι και ξενικά είδη(μη γηγενή). Η ειδοποιός διαφορά είναι πως τα εισβολικά έχουν αυτά τα χαρακτηριστικά που τα κάνουν ένα μεγάλο πρόβλημα(προβλήματα σε γεωργία, βιοποικιλότητα και άλλα) σε ένα συγκεκριμένο οικοσύστημα. 

πηγές φωτογραφιών:

εικόνα 1 https://docplayer.gr/

εικόνα 2http://www.botany.hawaii.edu/