Άζωτο και ο ρόλος της αζωτοδέσμευσης από τα ριζόβια

Φυμάτια φωτογραφία από kee.gr

 Όπως είναι γνωστό, το άζωτο αποτελεί ίσως το πιο σημαντικό θρεπτικό στοιχείο που χρειάζονται τα φυτά μας. Το άζωτο είναι ένα στοιχείο το οποίο προωθεί την βλαστική ανάπτυξη των φυτών μας προωθεί την φωτοσύνθεση και γενικότερα βοηθάει στην καλή κατάσταση των φυτών μας.

Για αυτόν τον λόγο, η λίπανση με αυτό το θρεπτικό κρίνεται αναγκαία στον βαθμό που θέλουμε υψηλές αποδόσεις. Αλλά υπάρχει ένα "παράδοξο" με αυτό το στοιχείο!!!  Ποιο είναι αυτό όμως;

Το άζωτο αποτελεί το βασικότερο συστατικό (σε αέρια μορφή) της ατμόσφαιρας με περίπου 75% αυτής. Πως είναι δυνατόν ένα τόσο παρόν στοιχείο να είναι σε έλλειψη στα φυτά μας και να κρίνεται αναγκαία η λίπανση με αυτό;

Η απάντηση είναι στην μορφή του αζώτου στην ατμόσφαιρα. Το άζωτο στην ατμόσφαιρα είναι σε μορφή μοριακή, την όποιά τα φυτά μας δεν μπορούν να δεσμεύσουν άμεσα.

Τα φυτά έχουν την δυνατότητα να απορροφήσουν το άζωτο όταν αυτό βρίσκεται σε ιοντική μορφή, και πιο συγκεκριμένα σε νιτρική ή αμμωνιακή μορφή.

Η μετατροπή του μοριακού αζώτου σε ιοντικές μορφές γίνεται με αργές διαδικασίες οι οποίες εντάσσονται στον ονομαζόμενο κύκλο του αζώτου.

Αλλά υπάρχει τρόπος να εκμεταλλευτούμε αυτές τις διαδικασίες που γίνονται στη φύση για να βελτιώσουμε την θρέψη με άζωτο των φυτών μας; Η απάντηση είναι ναι!!!

Αναπόσπαστο " βιολογικό συστατικό" του κύκλου του αζώτου αποτελούν τα ριζόβια. Αλλά τι είναι αυτά,τι κάνουν,πως μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε; Ας πούμε λίγα λόγια!!!

Τα ριζόβια είναι μικροοργανισμοί του εδάφους που  ζουν ελεύθεροι στο έδαφος αλλά μπορούν να συμβιώσουν με τις ρίζες των φυτών σε μία αμοιβαία επωφελή συμβίωση( τόσο για τα ίδια,όσο και για τα φυτά). Η βάση της συμβίωσης προκύπτει από το γεγονός ότι τα φυτά παρέχουν ενέργεια στους μικροοργανισμούς( με μορφή υδατανθρακών), ενώ τα φυτά παίρνουν προσλήψιμες μορφές αζώτου.

Η παροχή αζώτου προς τα φυτά προκύπτει από την πολύ σημαντική ιδιότητα των ριζοβίων να μετατρέπουν το μοριακό άζωτο σε ιόντα( μορφή προσλήψιμη από τα φυτά).

Η συμβίωση λοιπόν των φυτών με τα ριζόβια οδηγεί στο αποικισμό της ρίζας με αυτά και στον σχηματισμό των δομών συμβίωσης, που δεν είναι άλλα από τα γνωστά μας φυμάτια.

Αλλά πως μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή την win-win σχέση; Η γνώση των παραγόντων που την επηρεάζουν θα δώσουν τις απαντήσεις.

Η ύπαρξη ή όχι των ριζοβίων στο έδαφος καθορίζεται από πολλούς παράγοντες. Ενδεικτικά: το είδος των φυτών( κάποια φυτά σχηματίζουν πιο εύκολα συμβιωτικές σχέσεις όπως τα ψυχανθή), από την υγρασία το ph του εδάφους, την ύπαρξη ή όχι του αζώτου στο έδαφος και άλλοι.

Καταλήγοντας θα μπορούσαμε να πούμε πως η χρήση των ριζοβίων είναι πολύ σημαντική καθώς μετατρέποντας το άζωτο σε προσλήψιμη μορφή πέρα από το γεγονός ότι βελτιώνει την θρέψη με αυτό, μπορεί να αποτελέσει μια μέθοδο εμπλουτισμού του εδάφους με αυτό!!! 

Αυτό συμβαίνει καθώς μεγάλο τμήμα του αζώτου μένει στο έδαφος καθώς είτε δεν απομακρύνεται όλο και μένει σε ρίζες και φύλλα, είτε γιατί χρησιμοποιούμε συγκεκριμένες καλλιέργειες αποκλειστικά για "χλωρά λίπανση" ενσωματώνοντας τις στο έδαφος.

Κλείνοντας να πούμε πως επειδή η παρουσία των ριζοβίων καθορίζεται από πολλούς παράγοντες, πολλές φορές τα παρέχουμε στο έδαφος με εμβολιασμού του με αυτά.